depresja poporodowa

Leki przeciwdepresyjne podczas karmienia piersią

Temat leków przeciwdepresyjnych pojawia się ostatnio często w mediach społecznościowych. Temat jest kontrowersyjny a matki cierpiące na depresję, szukają odpowiedzi na trudny dylemat związany z leczeniem lekami antydepresyjnymi, podczas karmienia piersią. Moje podejście do leków przeciwdepresyjnych w ogóle jest takie: nie jestem fanką leków, uważam, że jeśli nie jest to konieczne można spróbować innych metod, nie jestem jednak przeciwniczką, często farmakoterapia to dobry pomysł i leczenie rusza do przodu, czasem nawet włączenie farmakoterapii jest konieczne, ale zawsze powinno towarzyszyć psychoterapii (jak mogę myśleć o tym inaczej będąc terapeutą). Zanim napiszę o lekach przeciwdepresyjnych w okresie karmienia piersią, ważne żeby zwrócić uwagę na to, że nie dysponujemy wystarczającą ilością porządnych badań (a porządne badania to badania m.in. na dużej próbie, longitudinalne – badające to samo, co jakiś czas, przez dłuższy okres, najlepiej randomizowane, o co trudno) żeby móc jednoznacznie stwierdzić, że leki przeciwdepresyjne są bądź nie są, bezpieczne dla karmionego piersią dziecka. Zwykle bada się obecność danych związków w organizmach tych dzieci. Często opracowania są opisami przypadków. Nie znam badań sprawdzających długotrwałe efekty, wpływ antydepresantów, branych przez karmiące piersią matki na rozwój mózgu dzieci, czy ich psychorozwoju. Jeśli wy znacie chętnie się zapoznam. Temat rozszerza się jeśli by zbadać wpływ depresji matki karmiącej piersią na rozwój dziecka-konsumenta, ale to na inny wpis. Teraz o samych lekach.

Kiedy przepisuje się leki antydepresyjne podczas karmienia piersią?

Kiedy zawodzą inne metody leczenia lub stan psychiczny jest tak zły, że z pacjentką nie można (bądź jest to bardzo utrudnione) pracować psychoterapeutycznie, i/lub pojawiają się objawy psychotyczne, i/lub gdy depresji towarzyszą zaburzenia lękowe (ale to może być już wskazanie do podania innych leków niż przeciwdepresyjne).

Kiedy matka ma w swojej historii epizody głębokiej depresyji i jest to kontynuacja leczenia farmakologicznego sprzed ciąży (o ile wystąpiła przerwa w ciąży), a ryzyko nawrotu jest wysokie.

Wszystkie źródła mówią zgodnie: jeśli korzyści wynikające z karmienia piersią przewyższają zagrożenia, wynikające z ekspozycji dziecka na lek i wpływu nieleczonej depresji matki na rozwój dziecka/relację/ją samą.

Wpływ leków

Nie wszystkie leki działają tak samo i tak, są takie, które bardziej lub mniej przenikają do mleka matki, oraz takie, przy których zarejestrowano pewne skutki uboczne, i takie przy których takowych nie odnotowano. Jedno z zestawień tu: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2902256/.

Czyli są leki bezpieczniejsze i mniej bezpieczne pod względem przenikalności, a także pod względem obserwowanych negatywnych skutków – wpływu na dziecko.

W wynikach badań wymienia się sertalinę i paroksetynę  (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny) oraz nortryptylinę i imipraminę (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne) jako te najczęściej polecane przy laktacji, ze względu na niskie (lub nawet niewykrywalne w niektórych badaniach) stężenia substancji u karmionych dzieci oraz to, że nie zostały odnotowane krótkoterminowe negatywne efekty (ani w zachowaniu, ani w rozwoju dzieci).

Chodzi nie tylko o to ile substancji z leku przenika do mleka, ale też o to jakie są zdolności dziecka do metabolizowania tego, co przeniknie. Im młodsze dziecko tym  gorzej będzie wydalać lek ze swojego organizmu, różnice indywidualne również mają tutaj znaczenie. Dzieci przedwcześnie urodzone (przed 36 t.c.) radzą sobie gorzej z metabolizowaniem leków niż ich koledzy urodzeni o czasie, ale też oni najbardziej mogą skorzystać z właściwości mleka mamy (badań na temat wcześniaków karmionych piersią przez matki leczone antydepresantami niewiele).

Co z tego wynika?

Naukowcy badający temat antydepresantów przy karmieniu piersią zgadzają się, co do tego, że mimo iż istnieją leki, które wydają się przenikać do mleka w minimalnym stopniu (kontrowersja w naukowych kręgach polega na tym czy dysponujemy wystarczająco odpowiednimi i skutecznymi metodami żeby to zbadać), zanim zdecydujemy się przyjąć lek antydepresyjny i karmić piersią, powinniśmy oszacować ryzyko wynikające z nieleczonej farmakologicznie depresji matki (dla matki i dziecka), bilans korzyści i ryzyka, wynikających z przyjmowania leków (dla matki i dziecka) oraz korzyści z karmienia piersią (dla matki i dziecka). Zwykle matkom karmiącym piersią przepisuje się możliwie najniższe dawki. Istnieją jeszcze zalecenia, mówiące o unikaniu karmienia w okresie najwyższego stężenia leku we krwi matki – dla każdego leku będzie to inny czas od przyjęcia i o to należy zapytać lekarza lub farmaceutę. Leki antydepresyjne przepisuje lekarz psychiatra po zbadaniu pacjentki i zebraniu szczegółowego wywiadu. Zakładając, że znaleźliśmy lekarza, który zna się na lekach i ich związku z laktacją, warto (a nawet należy) wspólnie z nim przedyskutować problem zysków i strat. Niestety i na szczęście, to przede wszystkim do matek należy decyzja o podjęciu leczenia farmakologicznego depresji przy karmieniu piersią. Po ich stronie leży również odpowiedzialność. Nie ma leków absolutnie obojętnych, najnowsze leki są jeszcze niedostatecznie zbadane żeby móc wnioskować o ich bezpieczeństwie podczas karmienia piersią. Leki o których wspomniałam wyżej wydają się być najbezpieczniejsze, co nie znaczy, że bez wpływu na dziecko. Wpływ ten został, póki co, zbadany jedynie krótkoterminowo.

Jeśli te informacje są niezgodne z Waszą wiedzą lub innymi doniesieniami naukowymi, chętnie się im przyjrzę. Jeśli macie uwagi do tego postu również jestem otwarta, piszcie do mnie.

Informacje zawarte w tym artykule mają charakter jedynie informacyjny i nie zastąpią profesjonalnej porady medycznej, psychologicznej, pychoterapeutycznej.

Bibliografia:

http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/bfm.2010.0019

https://breastfeedingnetwork.org.uk/wp-content/dibm/antidepressants%20and%20breastfeeding.pdf

https://link.springer.com/article/10.2165/00023210-200519070-00004

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006322399001559

http://www.jabfm.org/content/16/5/372.full

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s